| |

Omvattende Praktiese Gids vir Voëlboere en Telers

ByAvizandum

DEUR LOUIS BOTHMA

Hierdie riglyne is saamgestel vir beide die beginner en die ervare voëlboer. Dit dek kernaspekte van hokontwerp, voeding, nesbeheer, pleegouers, ringe, rekordhouding en algemene bestuurswenke. Die doel is om gesonde, produktiewe voëls te verseker en algemene foute te voorkom.

A. Huisvesting en Hokbestuur

1. Hitte en Koue
Hitte is dikwels ’n groter bedreiging as koue. Voëls verdra koel toestande goed mits hulle teen koue suidewinde beskut word.

  • Gebruik plafonne vir isolasie.
  • Span 80% skadunet sowat 300 mm bokant die dak.
  • Verf dakplate wit om hitte te weerkaats.
  • Plaas dakplate 300–400 mm bokant die hokke om lugvloei te verbeter.

2. Groepering van Voëls
Voëls moet volgens gewig en tipe gegroepeer word, veral wanneer afgemete sagtekos of uitgeloopte sade gevoer word.

3. Voorkoming van Aggressie

  • Hou aggressiewe spesies (Rosellas, sekere Conures, Kaketoes) apart.
  • Gebruik buffer-spesies soos Ringnekke, Prinsesse, Barrabands en Amasones tussen hulle.
  • Dubbel draad kan voorkom dat kuikens beseer word, maar soliede afskortings is dikwels beter en goedkoper.
  • Afskermings by neste is noodsaaklik om gevegte en wyfiebeserings te voorkom.

4. Hoklengte

  • Korter hokke werk goed vir egte papegaaie, Conures en Lorikiete.
  • Australiese parakiete en sommige Kaketoes (bv. Galahs, Major Mitchells) vaar beter in langer hokke.

5. Hanghokke vs. Staanhokke

  • Hanghokke verminder siektes en rondwurmbesmettings.
  • Broeiresultate is egter beter in langer hokke (4 m staanhok > 1,8 m hanghok).
  • Indien ewe lank, kan hanghokke selfs beter vaar.
  • Maak voorsiening vir vervanging van sitstokke in lang hanghokke.

6. Jong Voëls

  • Beplan ekstra hokke vir jong voëls. Sommige ouerpare verdra hulle kuikens net vir ’n kort tyd en kan hulle beseer.

B. Voeding

1. Konsekwente Voertye
Voer daagliks op dieselfde tyd.

2. Vermy Onnodige Veranderinge
Moenie jou hele voerrantsoen verander ná elke lesing of aanbeveling nie, veral as jou voëls gesond en produktief is. Groot veranderinge moet buite die broeiseisoen gedoen word.

3. Kies Voer Slim
Gebruik bekostigbare, maklik beskikbare voer van goeie gehalte.

4. Wees Krities oor Byvoegings
Moet niks onnodig byvoeg nie; bespreek veranderinge met ’n onafhanklike deskundige.

5. Ekstra Kos tydens Broei
Voorsien ekstra kos wanneer daar kuikens in die nes is.

6. Groente en Vrugte

  • Byna alle groente is geskik.
  • Wees versigtig met waterige vrugte soos pere, piesangs, papajas en tamaties – dit kan mengsels te nat maak en laat muf.

7. Pasop vir Misinligting
Nie alles op die internet is betroubaar nie. Avokado’s is byvoorbeeld giftig vir voëls.

C. Neste

1. Posisie van Neste
Plaas neste waar moontlik buite die hok met inspeksiedeur vanaf ’n gang. Dit vergemaklik nesbeheer.

2. Afmetings

  • Diepte: 2–3 keer die breedte.
  • Beginpunt: vloerplan so groot soos die voël se lengte (sonder stert).
    • Goue Mantel: 18 × 18 × 45 cm
    • Pennant: 20 × 20 × 50 cm

3. Oriëntering
Sommige spesies (African Greys, Amasones, Macaws) broei beter in horisontale neste.

4. Materiaal en Duursaamheid
Gebruik harde hout, maasdraadvoering of selfs beton/metaaldromme vir voëls wat neste opvreet. Swaar houtspaanders voorkom dat eiers insak.

5. Toegangsaanpassings
By moeilike broeiers kan ’n tuit as ingang help.

D. Nesbeheer

  • Voer daaglikse nesinspeksies tydens broei. Dit help om verliese te voorkom.
  • Selfs koue eiers kan soms gered word; plaas dit by ander voëls of in ’n broeimasjien.
  • Doen inspeksies gedurende die warmste deel van koue dae om afkoeling te beperk.

E. Pleegouers

  • Merk eiers duidelik, veral mutasies en splits (gebruik ’n xyleen-vrye viltpen soos Artline 725).
  • Geskikte pleegouers sluit in:
    • Redrumps: Rosellas, Prinsesse, Barrabands, Crimsowings, Grasparakiete, Many-coloured, Hooded, klein Conures.
    • Ringnekke: Alexandrines, Slaty-headed, Malabar, Caiques, Pionusse, Amasone tot Blue-fronted, Kaketoes tot Major Mitchell.
    • Maximillians: Amasones tot Macaws.
    • African Greys: Amasones, Macaws en ander groot papegaaie.
    • Kokketiele en Budgies is onbetroubaar as pleegouers.

F. Ringe

  • Alle voëls moet gering word, veral mutasies, splits en skaars spesies.
  • Moderne hokke verminder die risiko van ophang.
  • Gebruik geslote ringe en raadpleeg PVSA se lys vir ringgroottes.

G. Rekordhouding

  • Hou rekords eenvoudig en toeganklik (in hokke of elektronies).
  • Belangrike inligting moet op of by die nes beskikbaar wees.

H. Algemene Wenke

  1. Hou rotte, muise en mossies uit jou hokke – hulle steel kos en versprei siektes.
  2. Inspekteer hokke gereeld en ken jou voëls om siekte vroeg op te spoor.
  3. Behandel siek voëls waar moontlik in hulle hokke; stres veroorsaak dikwels meer sterftes as die siekte self.
  4. Hou net voëls waarvan jy hou – winsgedrewenheid lei dikwels tot teleurstelling.
  5. Pas jou voëlkeuse by jou ruimte aan – moenie langhok-spesies in klein hokke probeer teel nie.
  6. Hou jou bure in ag – moenie lawaaierige spesies naby slaapkamervensters aanhou nie.
  7. Hou jou bestuur eenvoudig en prakties.
  8. Koop net toerusting wat jy werklik nodig het; vermy duur onnodige items.
  9. Koop verkieslik jong voëls – volwasse pare wat verkoop word, broei selde goed by die nuwe eienaar.

Hierdie gids gee ’n samehangende oorsig oor alle kritieke aspekte van suksesvolle voëlboerdery en -teel. Deur hierdie beginsels toe te pas, kan jy baie algemene probleme voorkom en jou voëls se welstand maksimeer.

Res Pied Alexandrine

GREY-GREEN SPANGLE ALEXANDRINE

GREY MOUSTACHE

 

Similar Posts